Protozoaire infecties - Cryptosporidium
NVP Parasieten factsheets: Humaan - Protozoaire infecties - Cryptosporidium - Cryptosporidium parvum |
|
|
|
| Redactie | T. Mank, P. Beckers, T. van Gool |
| Laatste update | 18-06-2007 |
| Groepsnaam | |
| Officiële naam parasiet | Cryptosporidium parvum |
| Algemeen | Deze para-sheet omschrijft zowel Cryptosporidium parvum als Cryptosporidium hominis |
| Indeling | Phylum: Protozoa (dierlijke eencelligen) Subphylum: Apicomplexa Klasse: Sporozoea Orde: Eucoccida Genus: Cryptosporidium |
| Parasitaire aandoening | Cryptosporidiose |
| Nederlandse (populaire) naam | Van parasiet: Cryptosporidiu1m parvum, ook als Cryptosporidium hominis Van ziekte: cryptosporidiose |
| Engelse naam | Cryptosporidium, cryptosporidiosis |
| Wijze van overdracht | Men loopt de infectie op door contact met ontlasting welke de parasiet bevat. De overdracht van de parasiet kan derhalve plaatsvinden via het drinken van of zwemmen in met Cryptosporidium oöcysten besmet water, het eten van besmet voedsel of direct van mens op mens. Risicogroepen vormen:
|
| Levenscyclus | Zie Medische Parasitologie: hoofdstuk 4.4, pagina 83-87. Eenvoudige uitleg: De infectie vindt plaats door feco-orale besmetting. De oöcysten worden door de nieuwe gastheer via de mond opgenomen. Via de maag komen de oöcysten in de dunne darm terecht alwaar de sporozoieten vrijkomen; deze parasiteren vervolgens de epitheelcellen van de darmwand. Binnen de epitheelcellen vermeerderen de parasieten zich eerst door aseksuele deling waarna zich vervolgens door seksuele multiplicatie een nieuwe generatie oöcysten ontwikkelt. Deze oöcysten worden met de feces uitgescheiden en zijn direct infectieus. In voorkomende gevallen kunnen de oöcysten reeds binnen het darmkanaal van de geïnfecteerde gastheer openbarsten en wederom de epitheelcellen infecteren; we spreken dan van een auto-infectie. Bij patiënten met een immuundeficiëntie, met name bij AIDS-patiënten, wordt dit fenomeen waargenomen. Afbeeldingen: Zie CDC oöcysten van cryptosporidium (ongekleurd) oöcysten van cryptosporidium (gemod. Ziehl Neelsen kleuring; oöcysten zijn rood aangekleurd) Internet: Omschrijving cyclus (Nederlands) Omschrijving cyclus (Engels) |
| Distributie over de wereld | Informatie volgt Naar schatting xxxxx miljoen mensen zijn wereldwijd geïnfecteerd met Cryptosporidium. De transmissie is niet beperkt tot de tropen. Betrouwbare verspreidingskaarten????? |
| Situatie in Nederland | Informatie volgt Cryptosporidiose is in Nederland endemisch, maar wordt ook gezien als een importziekte. Volgens ruwe schattingen doen zich xxxxxx nieuwe gevallen per jaar voor. Zover bekend overlijden in Nederland xxxxxxxxxxx. Cryptosporidiose is geen meldingsplichtige ziekte. LCI protocol voor cryptosporidiose Recente Nederlandstalige publicatie over cryptosporidiose vindt u hier: |
| Diagnostiek | Zie Medische Parasitologie: hoofdstuk 4.4, pagina 83-87. Microscopisch onderzoek Informatie volgt Antigeen detectie Informatie volgt Moleculair onderzoek, dwz het aantonen van parasitair DNA met PCR in feces, is mogelijk, maar wordt in de praktijk weinig toegepast voor het aantonen van een Giardia infectie bij individuele patiënten, maar meer voor epidemiologisch onderzoek. |
| Protocollen Diagnostiek | Gemodificeerde Ziehl-Neelsen-Kleuring feces Auramine kleuring feces IHK-kleuring gefixeerd feces Detectie van copro-antigenen (protocol volgt) PCR voor detectie van Cryptosporidium (protocol volgt) Zie ook: Medische Parasitologie: hoofdstuk 10: feces en fecesonderzoek Medische Parasitologie: hoofdstuk 12: moleculair biologisch onderzoek |
| Klinische aspecten | Zie Medische Parasitologie: hoofdstuk 4.4, pagina 83-87. Informatie volgt Zie ook LCI protocol |
| Behandeling (gangbare medicatie) | Een effectieve medicamenteuze behandeling is tot op heden niet voorhanden. De ziekte duurt bij patiënten met een goed werkend immuunsysteem twee tot vier weken en gaat dan vanzelf over. Bij een ernstig beloop met waterdunne diarree is het belangrijk de vochthuishouding van de betrokken patiënt te reguleren. Bij patiënten met een immuundeficiëntie (met name bij AIDS patiënten) kan de infectie een zeer ernstig en langdurig beloop hebben met een vochtverlies van enige liters per dag. De enige manier om bij deze groep patiënten de parasieten onder controle te krijgen en de oocyste-uitscheiding te stoppen bestaat uit het verbeteren van de cellulaire afweer van de patiënt. |
| Bescherming tegen infectie | Strikte toilethygiëne, algemene keukenhygiëne, en handenwassen voor het eten zijn doeltreffende maatregelen ter onderbreking van de mens op mens transmissie van de parasiet. Verder is het niet raadzaam onbehandeld oppervlaktewater te drinken. Drink geen kraanwater in landen waar de drinkwatervoorziening minder goed is dan in Nederland. De LCI protocollen geven meer informatie over preventiemaatregelen |
| Verdere informatie over patiënten diagnostiek en behandeling in Nederland | Indien u zich wilt laten onderzoeken op cryptosporidiose neem dan in eerste instantie contact op met uw huisarts. Deze kan ook advies geven over eventuele behandeling van de klachten. Microscopisch onderzoek naar deze parasiet in ontlasting kan worden uitgevoerd door een microbiologisch of klinisch chemisch laboratorium in de regio. Voor vakinhoudelijke informatie of overleg (alleen voor professionals) over diagnostiek en behandeling van cryptosporidiose: Haarlem en RIVM Moleculaire diagnostiek voor Cryptosporidium wordt, behalve in Haarlem en het RIVM, tevens uitgevoerd op het LUMC |
| Wetenschappelijk onderzoek naar diagnostiek en behandeling in NL | Informatie volgt Op de Afdelingen Parasitologie van het Streeklaboratorium voor Volksgezondheid te Haarlem en het RIVM wordt onderzoek verricht naar de diagnostiek en epidemiologie van cryptosporidiose. Hier iets over genotyperingsonderzoek Links voor meer informatie volgen |
| Achtergrond informatie voor professionals | |
